SZCZUPAK - Esox Lucius

ESOX LUCIUS

Znaczenie rośliności - Daniel Bagur

"Znaczenie roślinności wodnej w życiu szczupaka" - Daniel Bagur, tłum. Mateusz Baran

Pierwsi przyrodnicy myśleli, że kiedy na określone rośliny wodne padnie słońce, zamienią się one w szczupaka. Mimo że całkowicie błędne, przekonanie to bierze się z faktu, że szczupak jest często blisko kojarzony z porastającą dno zbiornika roślinnością. Dlaczego patrząc na słodkowodne zielska, prawdopodobnie znajdziesz pomiędzy nimi szczupaka?

Dorosły szczupak trze się wzdłuż obrzeży rzek i jezior, składając swoje jaja na podłożu roślinnym, gdzie przylegają one do zielska. Łodygi i liście roślin zapewniają swego rodzaju platformę, utrzymując rozwijające się jaja z dala od słabo natlenionych osadów poniżej. Jak tylko pojawią się młode embriony, przymocowują się one do otaczających roślin na bardzo płytkiej wodzie, używając specjalnych przylg wydzielających śluz. Te przylgi są usytuowane tuż przed ich oczami. Szczupaki na tym etapie nie potrzebują się odżywiać, wciąż wykorzystując zawartość woreczka żółciowego przyczepionego do ich brzuszków. W tym czasie wylęg może pływać do przodu w krótkich impulsach i przyczepiać się do innych otaczających roślin, zmieniając okazjonalnie miejsce. Te klejące organy zanikają 10 dni po wylęgnięciu się, wraz z kurczeniem się zapasów woreczka żółciowego. W tym samym czasie pęcherz pławny jest napełniany powietrzem i ta pływalność pomaga młodym szczupaczkom w odbyciu ich pierwszego swobodnego pływania, niezbędnego do złapania posiłku. Gęste, płytkie podłoże roślinne zapewnia embrionom odpowiednią ochronę, pomagając uniknąć kanibalizmu i utrzymując wysoki poziom tlenu. Teraz, gdy młode szczupaki rosną i zaczynają odżywiać się samodzielnie, rywalizacja spycha je na rzadszą roślinność i głębsze wody.

Po tym okresie, dotychczasowe roślinne środowisko szczupaka przyjmuję nową rolę, zmieniając się z ochroniarza w dostarczyciela. Badania dowiodły, że gatunki bezkręgowców stanowiące na tym etapie życia pokarm szczupaka są znacznie bardziej obfite na dnie roślinnym, niż w innych słodkowodnych środowiskach. Młode szczupaki wykorzystują to i żerują żarłocznie na larwach, ucząc się podczas wzrostu cennych umiejętności polowania. Roślinność posiada jednak i ciemną stronę - przyczajone pośród nich bezkręgowce żerujące na samych szczupakach. Duże nurkujące żuki składają swoje jaja na tkankach roślin porastających płytkie wody. Ich larwy wylęgają się i łapią przepływające szczupaki w swoje kleszcze. Te bezkręgowce znane są z zabijania młodych szczupaków do wielkości 94 mm(Pływak Żółtobrzeżek).

Ryby które unikną szczęk larw żuków i przejdą w dorosłość, używają roślinności jako kamuflażu podczas zasadzek na ich własne ofiary. Większe szczupaki żywią się niemal wyłącznie rybami. Roślinność zapewnia doskonały grunt do polowania, jako że ryby roślinożerne i owadożerne szukają pożywienia w obszarach porośniętych roślinnością. Co ciekawe, im większy szczupak tym głębiej ośmiela się zapuszczać w jeziorze lub rzece. Średniej wielkości szczupak zdaje się preferować skraj roślinności, zadawalając się większą ofiarą, podczas gdy wciąż wymaga ochrony pobliskiej osłony roślin. Największe szczupaki ze wszystkich są często związane ze znacznie głębszymi, relatywnie pozbawionymi roślinności wodami, gdzie mogą być złapane większe ryby. Jednak nawet te olbrzymy muszą wrócić każdego roku na obszary pokryte roślinnością, w celu odbycia tarła.